Zacht

Sjifra was zacht. Ze keek met zachte ogen de wereld in. Ze was zacht voor mij, voor de kinderen en voor anderen. Wanneer ik in haar ogen keek wilde ik nooit meer wegkijken. Haar blik voelde als een omhelzing. Als een plek waar ik mijn rugzak gevuld met boosheid, angsten en verwachtingen mocht afdoen. Het was vanzelfsprekend dat ze kinderpsychologe werd. Sjifra wilde niets liever dan kinderen helpen die in de knoop zaten met zichzelf. Wanneer dat niet goed lukte vrat dat aan haar. ‘Ben ik wel een goede psychologe?’ vroeg ze zich dan af.

Op dit soort momenten vond ik het lastig om haar te troosten. Ik kon dat natuurlijk niet beoordelen. Maar wat ik wél zeker wist is dat Sjifra alles uit de kast zou halen om dit kind verder te helpen. Ze zou op geen enkele manier een bedreiging vormen en het kon ook niet anders dat dit kind zich meteen bij haar op zijn gemak zou voelen. 
Zo geloof ik ook niet dat er mensen zijn die Sjifra niet aardig hebben gevonden. Onmogelijk!
Boos worden op Sjifra kon ook niet. Hoe hard ik ook nadenk, ik kan mij niet herinneren dat ik ooit boos op haar ben geweest. Of wacht, nee dat is niet waar. Één keer ben ik zó boos op haar geweest dat ik haar heb uitgescholden voor k*twijf. De aanleiding ben ik vergeten maar wat ik niet vergeten ben is hoe verdrietig ze was toen dit woord over mijn lippen kwam. Deze gebeurtenis staat gebrandmerkt in mijn geheugen als straf voor de oneerlijke manier waarop ik haar toen heb behandeld. 

Alles was fijn met Sjifra. Met het verlies van Sjifra heeft de wereld haar glans verloren. Op 2 december was het alweer twee jaar geleden dat ze overleed. Verslagen door kanker. Mijn kinderen zijn beroofd van hun moeder. Ik ben beroofd van mijn vrouw. Haar ouders beroofd van hun kind en haar broer beroofd van zijn zus. Iedereen die Sjifra kende is beroofd. De oneerlijkheid houd me ‘s nachts wakker maar hoelang ik er ook over nadenk, ik kan dit niet afsluiten. Ik kom niet tot een conclusie, tot een punt in dit verhaal. En dat gaat ook niet gebeuren. Sjifra’s leven had niet op haar 45e levensjaar mogen eindigen. Haar verhaal was nog in ontwikkeling maar de lege bladzijden achter in haar boek zullen voor altijd onbeschreven blijven. 
Op de meest willekeurige momenten schiet het besef dat ze er niet meer is als een speer door mijn ziel. De vrouw waar ik zo intens veel van hield, de beste moeder voor mijn kinderen is er niet meer. Ze bestaat niet meer. Het enige tastbare bewijs van haar aanwezigheid in ons leven is de drieënhalve kilo as van haar gecremeerde overblijfselen in de urn op het dressoir in onze woonkamer. 

‘Dood ben ik pas als jij me bent vergeten.’ schreef Bram Vermeulen in zijn lied ‘Testament’. Deze vaak geciteerde tekst zou enige verlichting moeten bieden, maar in plaats van het aanreiken van een trap die me uit deze bron van verdriet moet redden graven deze woorden de put van misère alleen maar dieper. Ons menselijk brein is niet goed in het onthouden van dingen. Hoe ouder we worden, hoe meer we vergeten. En bovendien, wie zegt dat onze herinneringen waar zijn?
Feitelijk gezien zijn herinneringen niks meer dan verbindingen tussen neuronen in onze hersenen. Een herinnering is niet tastbaar en die realisatie daar kan ik ook van wakker liggen. En dat doe ik dus ook. Ik zou gezien mijn creatieve beroep de herinnering aan Sjifra tastbaar kunnen maken. Geloof mij, daar heb ik veel over nagedacht. Daar denk ik nog steeds over na. Veruit de grootste blokkade in dit proces is de angst om onvoldoende recht te doen aan de herinnering aan Sjifra. In mijn ogen was Sjifra volmaakt en de vorm waarin ik haar herinnering giet moet daarom ook volmaakt zijn. Maar omdat ik niet volmaakt ben zijn ook de dingen die ik maak niet volmaakt. 
Maar wanneer is de vorm van haar herinnering dan wél volmaakt? Ooit las ik dat er geen twee personen zijn die hetzelfde over jou denken. Iedereen ziet jou op zijn/haar eigen manier. Je ouders zien jou anders dan je beste vriend(in), je partner en je kind(eren). Hoe jij jezelf ziet is uniek voor jou alleen. Het beeld wat een ander heeft van jou is sterk afhankelijk van hoe die persoon naar de wereld kijkt en de voorwaarden die gesteld worden aan de waarheid. Dat maakt de vraag ‘wie ben ik?’ feitelijk irrelevant. In theorie heb je geen invloed over hoe een ander over je denkt, maar als je iemand een bloedneus slaat kun je er vrijwel zeker van zijn dat die persoon jou niet heel aardig zal vinden.

Op die momenten wenste ik dat ze

voor even rond zou kunnen kijken in mijn hoofd.

En toch weet ik het zeker. Niemand had een negatief beeld van Sjifra. Niemand, behalve één persoon: Sjifra zelf. Soms zat ze op de bank verzonken in gedachten. De tranen in haar ogen brachten haar onzekerheid naar de oppervlakte. ‘Ben ik wel een goede vriendin?’ of  ‘Ben ik wel een goede moeder?’ vroeg ze zich dan af. Op zulke momenten voelde ik mij machteloos. Met veel moeite zocht ik dan naar woorden die haar troost en zekerheid moesten bieden. Alle woorden die ik uitkoos waren de waarheid. Maar ze waren slechts mijn waarheid. Op die momenten wenste ik dat ze voor even rond zou kunnen kijken in mijn hoofd. Ik zou haar de sleutel geven van de ‘Sjifra kamer’, een grote ruimte waarin al mijn herinneringen aan haar als schilderijen aan de muren zouden hangen. In het midden van de kamer zou ze een groot standbeeld van zichzelf zien. Een standbeeld dat met de grootste precisie uitgehouwen is uit het mooiste stuk marmer dat er op deze wereld heeft bestaan.
Dit brengt mij op een ander vraagstuk dat mij menig slapeloze nachten bezorgd: ‘Heeft Sjifra geweten hoeveel ik van haar heb gehouden?’ En dan meteen de daaraan gekoppelde vraag: ‘Heb ik wel voldoende mijn best gedaan voor haar?’ Haar een bos bloemen geven deed ik nooit, dat vond ik te oppervlakkig. Maar chocola dan weer wel.
Haar zachtheid was voor mij een groot geschenk en ik heb haar liefde voor mij beantwoord door die zachtheid te koesteren en een veilige plek te zijn voor haar onzekerheden en twijfels. Haar mooie ziel was verpakt in een even zo mooi lichaam maar hoe vaak ik ook zei hoe aantrekkelijk ik haar vond, ze deelde deze mening niet. 

Toen ik haar foto zag op de datingwebsite waar ik mij als laatste optie om niet alleen te eindigen had ingeschreven zag ik haar zachtheid. In één oogopslag was mij duidelijk dat deze vrouw de ware was. Even schoot het door mijn hoofd om door te klikken naar een ander profiel want een vrouw als zij zou nooit iets gaan voelen voor mij. Te hoog gegrepen, zoek maar verder jongen. Maar iets gaf mij de moed om haar een berichtje te sturen. Misschien was het wel haar zachtheid.